٣٩٨٦

 

✓ ئەخۆل (1911 - 1988)

مەراقی وا لە دڵمایە هەتا قیامەت ئیتر بەسمە
لە حەشریشا منم داعی ئەویش شاهید ئیتر بەسمە

کە خوێنڕژاوی ناحەقم لە دونیای ڕوون و بەربادا
بە بەرگی سووری خوێنینم شەهیدێکم ئیتر بەسمە

بەڕاستی پێت ئەڵێم ئەی یار بکە باوەڕ تو بی قورئان
لە باتی خوێنی خۆم والله غوباری پێت ئیتر بەسمە

بە زاتی یاری بێچوون مەمکوژە توخوا بکە ڕەحمێ
ئەوەندە دێمە بەر قاپت لەوێ بم من ئیتر بەسمە

بە زۆری تێ مەگە قوربان کە هار و شێت و شەیدا بووم
لەبەر ئەو دەرکەیی تۆدا ئەگەر بمرم ئیتر بەسمە

لە قەبرا بم بە سەیوانا ئەگەر هات و ڕابوردی
لەپاش مردن ئەبم زیندوو ئەویش کەی تۆ ئیتر بەسمە

بە چاوپێکەوتنی ڕووی تۆ وەکوو شاهی سلێمانم
لەسەر تەختی ئەوم ساحێبنگینیشتم، ئیتر بەسمە

بە «ئەحمەد» تۆ بکە ڕەحمێ ئەلا ئەی شەمسی دەورانم
بە غەیری خواپەرستی تۆم گزنگت بووم ئیتر بەسمە

Kurdish_Poetry

٣٩٨٥

 

✓ شوکری فەزڵی (1882 - 1926)

بۆ کوشتنی شەیدایان هەر لەحزە موهەییایە
ئەی دڵ حەزەری لێ کە، بێخەوف و موحابایە

وا مەستە ئەڵێن چاوی، بیبینە چ هۆشیارە
بۆ سەیدی دڵی عاشق تیری لە کەماندایە

نەفعی چییە ئەم ڕۆحە هەر لەحزە ئەگەر نەیکەم
قوربانی قەد و باڵای ئەو دولبەرە ڕەعنایە

باعیس بە فیراقی یار هەر تەعنەیی ئەغیارە
کوێر بن هەموو مەحرووم بن لەو بەزم و تەماشایە

نەزم و غەزەلی «هەممی» شایستەیی تەحسینە
مەوزوون و تەڕ و شیرین، دڵجۆ و دڵئارایە

Kurdish_Poetry

٣٩٨٤

 

✓ سەیید تاهیر هاشمی

بە پاکی تەور و ئەخلاق و نیژادت
چییە سووچم دەمێ ناکەومە یادت

بە شیوەن عومری من سەر چوو بە تاڵی
کە بتبینم بە شیرینی و بە شادت

مورادی من لە دونیادا ئەتۆ بووی
لەگەڵ من حەیفە، نەمزانی مورادت

ئەتۆ بووی مەعدەنی حیلم و عەداڵەت
بەڵام بێچارە مەحروومم لە دادت

مەگەر ڕەنگی زەمانەت گرتووە وا
بە ئەم خەڵقە نەماوە ئیعتیمادت

هەموو عالەم لە فەیزت بەهرەمەندە
بەڵام بۆ من خەسیسە تەبعی ڕادت

بە چاو ئاو و بە دەم ئاگر بە سەر خاک
ئەوی «تاهیر» لەدەس عومری بەبادت

Kurdish_Poetry

٣٩٨٣

 

✓ سەرمەس

باخی سێوت کەی دەگاتێ تا بە لێوم بیسڕم
پێم بڵێ قاشی بە چەندە با بە ڕۆحم بیکڕم

کوڵمەکانت ناسکە و پڕپڕ لە ئاوی ترش و مزر
مەست و سەرخۆشم بە تامی قەت نەڵێی گێژ و سڕم

هەر بە ئاواتی شەوێکم سەر لەسەر باڵت بنووم
تاکوو هێور بێتەوە داخی دەروونی پڕگڕم

سینەچاکی سینەکانتم سینەتم لێ ون مەکە
هەرچی سینەت ون بکا شەرت بێ بە ناخون بیدڕم

هێندە تامەزرۆی گوڵەکەم شلکی ئەو باسکانەتم
هەر لە ئامێزت گرم شەرت بێ بە گازان بیچڕم

دوێنێ بیستم وات ئەفەرموو «سەرمەس» ئازارم ئەدا
کامە پەنجەی گرژی کردی دەست بەجێ با بیبڕم

Kurdish_Poetry

٣٩٨٢

 

✓ مەلا موستەفای عاسی

ساقی بدە ئیمڕۆکە بە دڵ شیشەشەرابێ
مەدهۆشە دڵی خەستە لەبۆ دەنگی ڕەبابێ

عاشق دەبێ بۆ کوشتنی مەعشووقە نەناڵێ
بێ گریە و ناڵان و فوغان دەنگ و سەدا بێ

هەر ڕۆژە بە سەد نەوعێ دەکا عیشوە و نازێ
ئەو دڵبەرە ڕەعنایە هەتا ڕووحی فیدا بێ

ئەو تیرە لە جەرگی منی دا زەحمەتە یاران
بۆ دەردی منی خەستە چ دەرمان و شیفا بێ

تک تک ئەتکێ خوێنی جگەر ئیمڕۆ بە دڵما
وەک ئەشکی سەحەرخیزە بەئومێدی جەزا بێ

مەجنوونم و سەرئاسیمە بێعەقڵ و حەواسم
ساقی وەرە پڕ کە بێنە بۆم شووشەشەرابێ

«عاسی» لە کەمەندی سەری زوڵفت کە بناڵێ
کوژراوی خەدەنگی موژەت و تیری بەڵا بێ

Kurdish_Poetry

٣٩٨١

 

✓ دەنگی کوردی 

🔹 دەنگ: عەدنان کەریم
🔹 شیعر: وەفایی

ئەرێ ئەی بە زولف و ڕوخسار سەنەمی چین ماهی تابم
دەمەکە و خەندەکە و نیگاهت نمەک و مەزەی شەرابم
من لەبەر نیگاهت بمرم، تۆ سەری غەمزەکەی جەلابم
بڵێ پێم گوڵەکەی بەهاری لە تۆ تا بەکەی جودا بم
وەرەوە، بەشەرتی جاران، ڕۆژی سەد جارت فیدا بم

لە وێرانەی دڵی شێواوم شیوەن و واوەیلایە و ڕۆڕۆ
ئاورێک بەر بۆتە هەناوم دێتە دەر لە هەناسەم بۆسۆ
بوومە ئەفسانەی وڵاتان شار بە شار، ماڵ بە ماڵ، کۆ بە کۆ
خاڵی چاوت، گۆشەی ئەبرۆ، دوو دینیان کردم لەسەر تۆ
یا بمکە پیری مەیخانە، یا موریدی خانەقا بم

ڕۆحەکەم ڕووی خۆت بنوێنە، تا بەکەی کوشتەی نازت بم
دەمەکەت بە تەکەللوم بێنە، تا نەمردووم هەمڕازت بم
جارێک بەکەرەم بمدوێنە من فیدای دەنگ و ئاوازت بم
مەیلی ئەبرۆی تۆ قەد نانێم غەمزەدەی چاوەکەی بازت بم
من کە هات و قیبلەم گۆڕی، یا خوا کافر بێ جەلابم

Kurdish_Poetry

٣٩٨٠

 

✓ زێوەر

بێ ڕوویی تۆ ئەی شاهی زەمین، ماهی زەمانە
دەردی دڵەکەم خاریجی تەسویر و بەیانە

مومکین نییە هەر دڵ کە کەمێ عەشقی تیا بێ
بۆ تیری موژەی تۆ کە نەبووبێ بە نیشانە

وەک خەنجەری جەللادە دوو ئەبرۆیی هیلالیت
خوونڕێژ و دڵازاری هەموو پیر و جەوانە

تیری نیگەهت نیعمەتە بۆ عاشق ئەبارێ
ئەم کونجی غەمی من هەمە، گوڵزاری جینانە

ئاشووبی دڵی عالەمی، جیلوە مەنوێنە
بەم قەددی لەتیفەت کە ئەڵێی سەروی چەمانە

مەیلت هەیە «زێوەر» کە کەمێ سەبری بمێنێ
پەخشانی مەکە توڕڕەیی شاهانە بە شانە

Kurdish_Poetry

٣٩٧٩

 

✓ حەمدی

بەرگی تاقەی شینی ئەمشەو کردەوە بەر ئاسمان
ناشێ بۆ زینەت بکا تەقلیدی ئەختەر ئاسمان

مەشقی ئەبرۆ و ڕوومەت و پرشنگی چاوی ئەو نەکا
بەم گەلاوێژ و هیلالە و بەدری ئەنوەر ئاسمان

شەق بەرێ شێواوی شێوەی ئەو کڵاوە لارەیە
با بدا سەد شیر و خورشیدیش لە ئەفسەر ئاسمان

نەک بگرمێنی و ببارێنی لەبەر کا بەرگی شین
قەت بە تۆ نابێ سکی بدڕێ بە خەنجەر ئاسمان

تۆ کە دەرکەوتی وەکوو ڕۆژ ون ئەبن ئەستێرەکان
تەم دەکا ئەوسا دەچێتە شکلی سێبەر ئاسمان

ئافەرم ئەی ئەرز هەڵتهێنا حەقیقەت ئەختەرێ
میسلی دەر ناخا لە دەهرا گەر بخا بەر ئاسمان

شەوقی پشکۆی ڕوومەتی تەئسیری کردە عوودی زلف
بۆیە کونکون بوو میسالی تاسی مەجمەر ئاسمان

نەشئەیی جامی شەراب و لەنجەیێکی تۆی نییە
خۆر بەدایم خول بدا هەڵڕێژی کەوسەر ئاسمان

شەوقی ئەختەر هەر وەکوو ڕێگا بە «حەمدی» گوم دەکا
جیلوەیێکت لا دەبا ئەلبەت لە میحوەر ئاسمان

من حەسەد بەعزەن بە چاوی خۆم دەبەم سەیری دەکا
چی بڵێم کەوتۆتە شەوقی عەشقی دڵبەر ئاسمان

حەق نییە تەعنە لە ڕەفتاری بدەم بێچارەیە
گێژ ئەدا عوزری هەیە بێپا و بێسەر ئاسمان

وەک فوتۆغراف خۆزگە عەکسی کردەوەی خەڵقی ئەگرت
جا وەرە دەر خا سیجیل و شەرحی دەفتەر ئاسمان

ئەم کیبارانە ببینێ چەرخی خۆی حاڵی دەبێ
تا خەجاڵەت بێ کە چەند بوو سفرە پەروەر ئاسمان

بۆ سەگێکی گەر فڕێ دا لوقمەیێکی چەور و نەرم
تەوقی زەڕینی ببێ ئەیکاتە مل کەر ئاسمان

هەر لقوپۆپی درەختی میوەدارە وشک ئەکا
هەر خەریکە سەوز و تەڕ کا داری بێبەر ئاسمان

من لەلام قەبرێکی تەنگە کێ دەڵێ ئەرز واسیعە
خۆ سەری وا گرتووە بەستوویە شەشدەر ئاسمان

قەت خەڵاسیمان نییە مەوجێ نەدا بەحری وجوود
غەرقی کا وەک کەشتی خستوویە کە لەنگەر ئاسمان

Kurdish_Poetry

٣٩٧٨

 

✓ ئەدەب [عەبدوڵڵا بەگی میسباح دیوان]

ئەو قاسیدی چ مەملەکەت و کامە کیشوەرە
ئیزهاری مەتڵەبی لە دەهەن شەهد و شەککەرە

پەیغامی کامە یارە، کە قاسید دەڵێی دڵی
ئەنفاسی عیسەوی لە تەلەففوز موسەووەرە

پەیغامی ئاشنایە وەها جانفەزا بڵێ
پەیغامی ئاشنا، نەفەسی ڕۆحپەروەرە

جانا مەگەر سەبا گوزەری خستە پەرچەمت
ئەمڕۆکە وا جیهان، لە شەمیمی موعەتتەرە

جەورت غەزایی ڕۆحی منی سووختەدڵە
ئاتەش موسەللەمە؛ کە حەیاتی سەمەندەرە

هەرچەندە ڕۆژی من سیەهە بێ فرووغی ڕووت
کاشانەکەم شەوانە بەیادت منەووەرە

سۆزی دەروون و یادی سەری توڕڕەکەت مودام
بۆ مەحفەلی خەیاڵی مە، وەک عوود و میجمەرە

مەنزووری من لە وەسڵی لەبت، رەغمی دوژمنە
گەر نە، لەلام وەفا و جەفا هەر دوو یەک سەرە

سەودایێ تۆ نە عاریزیە بۆ مە، عیشقی تۆ
ڕۆژی ئەزەل، بە ئاب و گڵی مە موخەممەرە

حوکمی قەزا بوو حەبسی دڵی مە، بە دامی مووت
غەیرەز ڕەزا چ چارە، بە هەرچی موقەددەرە

زاهید لەمە بەح وسنی روخت شیفتەترە
حەیفێ کە بەو لیباسەوە، بۆی نامویەسەرە

گەر مەنعە، گەر مەلامەتە، تا مردنم «ئەدەب»
زونناری گەردنم، سەری گێسووی دڵبەرە

Kurdish_Poetry

٣٩٧٧

 

✓ ئاران [موحەممەد ئیسماعیلنژاد]

کەس نییە بێنێکی تۆم بۆ بێنێ لەم بۆسارەدا
وەختە قڕ بێ ڕووحی نامۆم لەم گەناوی شارەدا

کەس نییە بۆم هەڵبکا تاڵێکی کاڵی دەنگی تۆ
وەختە بڕزێ تانوپۆم لەم مەرگە بێهاوارەدا

کەس نییە بیکاتە بەر دنیامەوە یەک پەڕ نیگات
وەختە ڕەق هەڵبێ دڵم لەم قاقڕی شەوگارەدا

پەردەیەک داناکەوێ تا تۆ لە توێیدا دەرکەوی
کەوتوووم بێدەنگ لە پشت قورسایی ئەم دیوارەدا

هیچ شەقامێک نامگەیێنێتە ئەتۆ هەرچی دەڕۆم
پێچ دەخۆم چەشنی برین بەم کووچە پڕئازارەدا

کەس نییە ناوت بە گوێی گیانما بچرپێنێ و بڵێ:
ڕەنگە ڕابوورێ تەزوویەک بەم لەشە بێچارەدا

دەست دەگێڕم بۆ پەلی یادێکی کۆنی دوورەدەست
خۆ دەنا دەمکووژێ دووریت لەم دەمی ئێوارەدا

ڕەنگەکانی تۆ نەبن کەی ئاشنای ئیشقم ئەمن
خۆزگە دەتناسیمەوە لەم غوربەتە غەمبارەدا

غەیری تیشکی جوانی تۆ هیچ ناڕژێنمە شێعرەوە
سەد ترافیکم لەدەور ئاڵابێ لەم ڕۆژگارەدا

چیم لە باران و ژیان داوە و لە گۆڕانی هەوا؟
شوێنەوارێکت نەبێ گەر تۆ لە ئەم ژیوارەدا

Kurdish_Poetry