٤١٠٥

 

✓ حاجی قادری کۆیی (1816 - 1897)

جەهلی ئیشکالی مەسایل وا خەتی زانینمە
زولفی تۆ قەید و حەواشی سیلسیلەی ئاهینمە

دەخڵی خەرجی خۆمە بارانی نەباتانی زەوی
هەوری پاییز ڕوویی سووتان خوسرەوی هاوینمە

خامە داخوازی دەکا ئەبکاری مەعنا، پێی دەڵێ:
ڕووسیاهی دووزمان قەتعی سەرت کابینمە

ڕۆژی هیجران مەیلی ئەغیاری هەبوو ها بمکوژە
حامیلی باری خەمت هەر گیانە چاو خائینمە

عەزمی تابووری سەفی موژگانی تۆ بۆم هات بەتاو
هێرشی بۆ قەلعەیی ئیمانە یا ئایینمە

سەیری «حاجی» کردووە یار هات و ئێستا دەیکوژێ
یا خودا وا بێ ئەمن چەند ساڵە وا ئامینمە

Kurdish_Poetry

٤١٠٤

 

✓ مارف ئاغایی (1966 - 1998)

گۆناکانم؛
گەڵای زەردن
پاییزانێ
لە داری ژیان وەریون

لێوەکانت؛
دوو شکۆفەی شللێرەن و
بەسەر گەڵای پاییزانا
ناچەمنەوە

Kurdish_Poetry

٤١٠٣

 

✓ عەبدوڵڵا بەگی میسباح دیوان (1859 - 1916)

چەشمی تۆ مەستی شەراب و حاڵی خەمبارم خراب
چیهری تۆ پشکۆیی نار و سینەیی زارم کەباب

جیسمی مە و دوو سونبولت دوو هەمسەرن مایل بە تاو
بەختی مە و دوو نێرگست دوو تەوئەمن مایل بە خاب

غەیری چەشمی فیتنەزا، وا خاڵەکەی دونیالەیە
زوو زەنەب کێ دی تلووعی بێ، بە قورسی ئافتاب

گەر سەری ڕشتەی بە دڵ ڕەبتی نییە، بۆچ ئەی سەنەم
تا کەمێ زوڵفت دەشێوێ من دەکەومە ئیزتیراب؟

بێسەبەب خۆم کوشت ئەمن، بێ تۆ، لە دووری ڕوویی تۆ
نە گوناهی کەوتە سەر تۆ، نە بە خۆمی بوو سەواب

دڵ وەها ئۆگر بە زوڵفە، ساعەتێ بێی ناسرەوێ
تا سەرەنجامی چییە، ئەو سوحبەتەی کەبک و عەقاب

گەر لە بێمیهری، خیتابی تۆ، دەگەڵ ئەغیارە، قەت
کۆتەهی ناکا لە من، زوڵفی درازی تۆ عیتاب

ڕشتەیی میهرت لە مل خستم، دەڵێی بۆ کوێ دەچی
تۆ دەزانی مەقسەدم، جانا! بەدەست تۆیە تەناب

شۆری عیشقت کەوتە سەر عوششاقێ بێبەرگ و نەوا
بۆیە بێپەردە دەناڵێنن وەکوو تار و ڕوباب

مەرگی تۆ، تا وەقتی مردن، زەحمەتە هەڵگرتنم
دڵ لە عیشق و دەست لە ساقی، لەب لەسەر جامی شەراب

زایقەی بۆسەی لەبم بێ بۆ چمە جامی سبووح
ڕایحەی توڕڕەی ئەتۆم بێ چم لە نافەی موشکی ناب

شیعری من وەجدی چییە بۆ ئەو کەسەی زەوقی نەبێ
نەغمەیی بولبول، چە تەفریحێکە بۆ مەغزی غوراب

سەدهەزار ئەفسووس بۆ ئەهلی بیلادی مە «ئەدەب»
قەت نەبوو فەرقی بکەن کێ زەڕگەرە کێ کوورەتاب

Kurdish_Poetry

٤١٠٢

 

✓ هەوراز مەریوان (1971)

لە ڕێگەی ئەشقی میللەتدا، مەگەر بمرم لە ڕێ لا دەم
بەڵێنم داوە تا مابم، بمێنم هەر لەسەر وادەم

ئەگەر حافز دەدا خاکی، بە خاڵێکی کچەتورکێک
ئەمن بستێ لە خاکی خۆم، بە شاجوانی جیهان نادەم

Kurdish_Poetry

٤١٠١

 

✓ شێرکۆ بێکەس (1940 - 2013)

لە واگۆنی نامۆییدا
سێ قەڵەم بووین
پێک گەیشتین
لە دوای ئەوەی، وشەکانمان
باوەشیان کرد بە یەکتردا و
زامەکانمان یەکیان ماچ کرد
یەک کابینەیش بوو بە قەڵەمدانی ئێمە و
تیا دانیشتین
شیلی
فەلەستین
کوردستان
لەناو سەنگەری هەواڵ و ناڵە و گرمەی دەنگوباسدا
هاتینە سەر سێڕێیانی
ژمارەی قۆچی قوربانی
شیلی لەسەر
پشتی بلیتەکەی نووسی
هەزاران هەزار قوربانی
فەلەستینیش لیستەی ئامارێکی پێ بوو
لەو ژمارەیەی تێ پەڕان
من ژمارەم بۆ نەنووسین
لیستەیشم بۆ دەر نەهێنان
لە پەنجەرەی واگۆنەوە
بە ئاماژەی پەنجەکانم
لقوپۆپ و گەڵا و چڵی
بێشەیەکم پێ نیشاندان

Kurdish_Poetry

٤١٠٠

 

✓ ئەحمەد هەردی (1922 - 2006)

بناغە و چینی دیواری
تەلاری بەرزی دڵداری

بە سەر لانەی دڵا ڕووخا، تەپوتۆزی خەمی هێنا
بەدووی باڵداری ئاواتی، فڕیوی بێسەروشوێنا

دەسا ئەی پاییزی ماتەم، ئەوەندەم تاسە پێ ماوە
هەموو ئەو یادگارەی لەو ژیانی عەشقە جێ ماوە

بەجارێ وەک گەڵا سروەی خەزانت گشتی ڕاماڵێ
بەوردی هەر گەڵایێکی، ببا بۆ قوژبن و چاڵێ

دەبا باڕەش لە دواییدا
لە بیابانی لماویدا

تەپوتۆزێکی وا بێنێ، هەوا یەکجاری بخرۆشێ
سەری ئەو قوژبن و چاڵە، وەکوو گۆڕیچکە داپۆشێ

لەپاشانا بە بای وەشتا، لەسەردا هەوری ڕەش بێنێ
بە گۆڕی یادگارا، با بەخوڕ تاوێ ببارێنێ

دە با بمرێ بەیەکجاری لە گۆڕی تەنگ و تەنیادا
نیشانە و ناوی هەڵگیرێ لەناو بازاڕی دنیادا

بەڵێ با گەردەلوولێ بێ
ئەوی بۆنێکی تۆی لێ بێ

وەکوو ئەو پووشە ڕاپێچی بکا بۆ گۆڕی تەنیایی
بە گوێیا با بچرپێنێ نقامی عومری کۆتایی

پەپوو هاوڕازی وێرانە و نیشانەی مەرگی ڕووناکی
بە دەنگی شوومی با شیوەن بکا بۆ گیانی ناپاکی

لەسەر ئەو دەنگ و ئاوازە، دە با شەیتانی ڕاڕایی
سەمای پڕتەوسی بێشەرمی بکا بۆ عەشقی کۆتایی

دەبا دەستی ستەمکاری
ژیانی پڕ لە زۆرداری

لە یادا بیسڕێ شێوەت لە یادی ژین و گەردوونا
بە بێڕەحمانە غەرقی کا، لە بەحری قووڵی ونبوونا

ونی کا با لە بەرچاوم، نیگای چاوانی فێڵاویت
گوڵی بێبۆنی جوانیت و بزەی سەر لێوی ژەهراویت

بە تاپۆی یادگاری تێکشکاوی بێسەروپێوە
بە دڵداری عومری کورت و شەوانی جوانەمەرگێوە

Kurdish_Poetry

٤٠٩٩

 

✓ شاهۆ (1882 - 1971)

ئەی ڕۆحی ڕەوانم چە عەجەب خۆشسوخەنی تۆ
قەدنەیشەکەر و دولبەر و شیریندەهەنی تۆ

دەشکێنێ بەهای عەتری وڵات پەرچەمی خاوت
ئەی غالییەموو، موشکی خەتا و خوتەنی تۆ

کوڵمت وەکوو گوڵ وایە، لەبت سوور و بەڕەونەق
ئەی لێوی نیگار لەعل و عەقیقی یەمەنی تۆ

بەو ڕوومەتی مەحبووب و قەد و شێوە جوانەت
ڕوومەتقەمەر و مووکەمەر و گوڵزەقەنی تۆ

حەیرانە خەیاڵ و دڵی «شاهۆ» لە جوانیت
سوبحانە کە چەند نازک و ناسکبەدنی تۆ

Kurdish_Poetry

٤٠٩٨

 

✓ حەمدی (1876 - 1936)

سوراحی چاوی فنجانی بە قومقوم شەو کە هەڵهێنا
سەفی ساغیرکەشان وەستان بە لەهجەی قامەتی مینا

لە سەدمەی شەوقی ساقی و نووری بادە پرتەوێ هەستا
کە مووسا دی بە شەوقی مەیکەدە سووتا گڵی سینا

Kurdish_Poetry

٤٠٩٧

 

✓ حەمدی (1876 - 1936)

کە وەک ڕۆژ ئەو هەڵات ئەستێرەئاسا بووم لە خۆ ئاوا
وتی ئەم جیلوەیە چی بوو ئەوە دەردت بخۆ ئاوا

تفەنگ و تیری دڵدۆزم خرۆش و دووکەڵی ئاهە
کە ئێمە کونجی وەحدەتمانە مەیدانی شەڕ و داوا

بە قانوونی حەیا ئەلبەت موجازاتی قەڵەم دەدرێ
زمانی بۆ بڕین چاکە ئەوی کردی کە شت داوا

ڕیجالی ئێستە وەک منداڵی ساوا ڕق لە شت دەگرن
دەڵێن عەسری جەدیدە ناکرێ ئێمە نەبین ساوا

خوداجۆی گەر لەبی جۆ و گەردنی مینایی مەی بگرە
کە پەردەی دینی شێخ زوڵمی تیایە ڕوونەکەی ئاوا

کە دنیا ڕووی لە تۆ کرد شەرتە بۆ چی پشت لە من کەی بۆ
بە بووکی وا جیهان گەردیدە غەڕڕا حەیفە بێ زاوا

لە دڵما تاجدارە غەم دەڵێی ئەسکەندەرە «حەمدی»
دەبێ حورمەت بگیرێ چوونکە نەیما مەلجەء و مەئوا

Kurdish_Poetry

٤٠٩٦

 

✓ قسەی خۆش با ون نەبێ

لە گوندێکی بچووک مانگایەکی باش هەبوو خەڵکی سوودیان لە شیرەکەی وەر دەگرت، ڕۆژێک مانگاکە سەری دەباتە ناو گۆزەیەک و گیر دەبێت، خەڵکی گوندەکە کۆ دەبنەوە و هەوڵی زۆر ئەدەن ناتوانن سەری مانگاکە دەر بێنن، نەیاندەویست گۆزەکەش بشکێت چونکە گۆزەیەکی گەورە و گرانبەها بوو. دەچن بۆ لای موختاری گوندەکە بەڵکوو ئەم کێشە چارەسەر بکات و هەم مانگاکە و هەم گۆزەکەش سەلامەت بن. موختار دوای بیرکردنەوەیەکی زۆر دەڵێت مانگاکە سەر ببڕن، خەڵکی گوندەکەش بە قسەی دەکەن و مانگاکە سەر دەبڕن؛ بەڵام دەبینن سەری مانگاکە هەر لەناو گۆزەکەدایە! موختار دەڵێ گۆزەکە بشکێنن، گۆزەکە دەشکێنن! خەڵکی گوندەکە دەبینن موختار زۆر بەغەمباری دانیشتووە، خەڵکەکەش لێی کۆ دەبنەوە و دەڵێن موختار گیان! نەکا بۆ مانگا و گۆزەکە غەمبار بیت؟! گۆزەکە و مانگاکە بەقوربانی تۆ بێت. موختار ڕوویان تێ دەکات و دەڵێت: نە بە خوا خەفەت لەوە دەخۆم بیرم لەوە دەکردەوە کە ئەگەر من بمرم کێ چارەسەری کێشەکانتان بکات ...

 

Kurdish_Poetry