٣٣٧٠

 

✓ حەمدی

بەھ بەھ چ ڕۆژێکی نەوە، هەی هەی چ عومرێکی نەوە
هەوا دەریایی پرتەوە، گوڵ بۆ چەمەن بەسەر ڕەوە
سەوزە جڵەوکێشی ئەوە، دنیا وەک باغی خوسرەوە
شیرینە جێی سەیرانەکەم، ئەمما بدەی جەژنانەکەم

سەحرا هەموو سەوز و سوورە، چەشمە مەنابیعی نوورە
گڵ وەک کلی کێوی توورە، نەغمەی نەسیمی سەمتوورە
زەمین بەهەشتی پڕحوورە، عالەم غەمی لە دڵ دوورە
جارێ بدە جەژنانەکەم، ئەوسا وەرە سەیرانەکەم

گوڵزارێکە چ ڕەنگینە، دنیا سپی و سوور و شینە
لالە و وەنەوشە و نەسرینە، ڕەیحانە و مینا چینچینە
شەستپەڕ خەریکی پەرژینە، هەر ڕۆژی وا ڕۆژی ژینە
زوو کە بدە جەژنانەکەم، تێکی مەدە سەیرانەکەم

هێنایە لەنجە دەستی چڵ، وەک جامی بادە عەتر و گوڵ
عەرعەر تەقانی دەست و پل، سەما سەما ئەکا بە خول
نەی کەوتە خوێندنی بە دڵ، نابێ ببم زیاتر خەجڵ
زۆری بدەی جەژنانەکەم، خۆشی ئەکەم سەیرانەکەم

ئەووەڵی ڕۆژی بەهارە، هەوا پاک و میشکبارە
فەسڵی کەنار و جۆبارە، جامم لە نەشئەی سەر شارە
وەعدەی ویساڵی دڵدارە، هەر جارێکە و هەر ئەم جارە
بەسیە بدە جەژنانەکەم، بەڵکوو بچمە سەیرانەکەم

تۆ ماهی و من ئەختەرت، تۆ شاهی و من ئەفسەرت
تۆ ئەهلی دڵ من دڵبەرت، تۆ یاری و من یاوەرت
تۆ ئاغای و من نۆکەرت، ڕۆحم بەسەر گەردی سەرت
کوانێ بدە جەژنانەکەم، ماتەڵ نەبێ سەیرانەکەم

گوڵ غەرقی ئاو و ڕەنگە، غونچە دەم و دڵ تەنگە
نێرگز گێژ و دەبەنگە، بولبول لەسەر ئاهەنگە
ڕۆژێکی شۆخ و شەنگە، لوتفێ بکە درەنگە
بێنە بدە جەژنانەکەم، بچم بۆ سەر سەیرانەکەم

قەدەح مەست بوو ڕشایەوە، عومر لە نوێ نووسرایەوە
گوڵ پێ کەنی گەشایەوە، شەونم وەک من بەشایەوە
چرۆی درەخت ژیایەوە، غونچە دڵی کرایەوە
با بەس بڵێم جەژنانەکەم، زایەع نەبێ سەیرانەکەم

وەتەن غەرقی عیشوە و نازە، ئەلحەق لە ئەرزا مومتازە
قەلی شەلی ئەڵێی قازە، کەوی هەموو ئەڵێی بازە
بە قاعیدە ئەمەند شازە، وەختە بڵێم کە ئیعجازە
ڕۆیشتوون هاوڕێکانم، بیدە پارەی گیرفانەکەم

Kurdish_Poetry

٣٣٦٩



✓ دەنگی کوردی

  • دەنگ: ناسر ڕەزای
  • شیعر: پیرەمێرد

ئەم رۆژی ساڵی تازەیە نەورۆزە هاتەوە
جەژنێکی کۆنی کوردە بەخۆشی و بەهاتەوە

چەند ساڵ گوڵی هیوای ئێمە پێپەست بوو تاکوو پار
هەر خوێنی لاوەکان بوو گوڵی ئاڵی نەوبەهار

ئەو ڕەنگە سوورە بوو کە لە ئاسۆی بڵندی کورد
موژدەی بەیانی بۆ گەلی دوور و نزیک ئەبرد

نەورۆز بوو ئاگرێکی وەهای خستە جەرگەوە
لاوان بەعشق ئەچوون بە بەرەو پیری مەرگەوە

وا ڕۆژ هەڵات لە بەندەنی بەرزی وڵاتەوە
خوێنی شەهیدە ڕەنگی شەفەق شەوق ئەداتەوە

تا ئێستا ڕووی نەداوە لە تاریخی میللەتا
قەڵغانی گوللە سنگی کچان بێ لە هەڵمەتا

پێی ناوێ بۆ شەهیدی وەتەن شیوەن و گرین
نامرن ئەوانە وا لە دڵی میللەتا ئەژین

Kurdish_Poetry

٣٣٦٨

 

✓ ئەخۆل

بە گوێچکەی یاد ئەرێ نابیەی سەدای هاوار و ناڵینم
بە چاوی تاسە نابینی دڵۆپەی ئەشکی خوێنینم

برا ئاخۆ بە بیرتا دێتەوە ئەم یاری دێرینەت
بڵێی باسم نەکەی جارجار بە لێو و گفتی شیرینت

برالە پیم بڵێ ئێستاش وەکوو جاران بە عود و نەی
لە دڵتانا هەڵەقوڵێ نەغمەیی پڕسۆز و پڕئۆخەی

وەکوو جارانە باوی سەرچنار و بەزمی ئێواران
بشۆن بەو ئاوە ساردە چی هەیە جەور و جەفای دەوران

کە ڕۆژ پرشنگی ڕۆژاوا، شەویش هی مانگ و ئەستێرە
چەو و زیخی بنی ئەکسەر ئەڵێی مروارییە و زێڕە

دڵم کەوتۆتە گێژاوی شەپۆلی بەحری دووریتان
بە چاو و دڵ ئەڵێم ئاخۆ خوا ئەیدا سەبووریتان

مەگەر ئەو سێبەرەی بن دارەکەی لای ئاوەکەی "سەرسیر"
بشۆرن ئەم خەم و دەردەم وە یا بەزمێکی "باخی میر"

وە یا خۆ هاژەیی تاڤگەی "زەڵم" کاتێکی هاوینان
پرۆشەی وردی پڕنەشئەی بکا دەردی دڵم دەرمان

وە یا ڕابواردنی سەر ئاوەکەی لای گردەکەی یارە
کە ئەڕوانێتە پشت گردەکەی سەیوانی لێ دیارە

دڵۆپی ئەشکی خوێنینی لە پێڵوودا قەتیس ماوە
لەگەڵ ناسۆری زامانی دڵی دووریم بکەن چارە

Kurdish_Poetry

٣٣٦٧

 

✓ مەحوی

لە مەیخانە خودا گەر ئێمە دەرچین
بە کێ بەین ئیلتیجا بۆ کێهە دەرچین

کە ئێمە چوونە جەننەتمان بە تۆ دا
لە ئێمە لا دە زاهید ئێمە هەر چین

خەت و زوڵفی بە یەکدا دێ لەسەر ڕوو
مەگەر زەنگ و خەتا شەڕیە لەسەر چین

لە باوەشما دەدا مەوج ئەشکی حەسرەت
کەمەرتی گرتە باوەش تا کەمەرچین

ئەوەندە تەنگ و ناخۆشە لە دنیا
خۆشە دەرچوون ئەگەرچی بۆ سەقەر چین

سەرت پێ لازمە مەیبازە «مەحوی»
دەبێ دولبەر کە هات ئێمە بە سەر چین

مەحاڵاتە لە بەندی زوڵفی دەرچوون
چەها چینە چەها چینە لەسەر چین

Kurdish_Poetry

٣٣٦٦

 

✓ قانێع

ئەلا ئەی نازەنینی شۆخی شۆخان
غەزالە تاقەکەی سەر بەندی کوێستان

مەکانت کونجی دڵمە زۆر نزیکی
لەبەر چی نابییە ئاوازی گریان

بە خەم گەر بمکوژی ئەو وەختە شادم
کە خاکێکم ئەبم بە تۆزێ دامان

ڕەقیب بۆیە ئەزانێ من لەلاتم
کە بولبول داییما ها لە گوڵسان

لە کوشتن چۆن ئەترسم ڕۆژی سەد جار
کە لێوی تۆیە چەشمەی ئاوی حەیوان

دڵ و گیانم بەپێشکەش قاسیدت کرد
خراپی کرد هەواڵی دای بە هەرزان

زەمانە ئیش و کاری هەر بەعەکسە
چ نسبەت «قانع» و ئیشقی جوانان

Kurdish_Poetry

٣٣٦٥


✓ دەنگی کوردی

دەنگ: ناسر ڕەزازی
شیعر: ڕەزا حەمە - موحەممەد ساڵح دیلان

دنیا خه‌مه ژیان ژانه 
بو شاره‌که‌ی به‌هاری سوور
هیرۆشیمای کوردستانه 
هه‌ڵه‌بجه‌ی دایکی شاره‌زوور
کۆرپه به بێشکه و لانکه‌وه
منداڵ به سینگی دایکه‌وه
بو یادی نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ
سووتان و بوون به کۆی زووخاڵ
مه‌رجه هه‌موو به‌رد و داری 
هه‌ڵه‌بجه‌ی تینووی ڕزگاری 
ده‌که‌ینه خه‌نجه‌ری تۆڵه‌ی
به‌ر پشتێنی کورده‌واری

بە تێکۆشان لە ڕێی مافی گەل و ئەو خاکەدا مردم
نەڵێی مەرگی کوڕم تووشی پەژارە و شیوەنی کردم

دەبێ ئەو کاتە دڵشاد بی کە کورد و باوەڕی بەرزی
بە سەربەرزی لە باوەشتا بەرەو ئەم ڕێگەیەی بردم

ئەی تریفەی مانگەشەوی زیوینی ئاسمان
بۆ بە تۆزقاڵ، جاربەجارێ، خۆت ئەدەی نیشان

دەربکەوە ڕووناکی پاک بەرە سەرینم
بۆ ڕووناکە زیندانی تار ژووری کەمینم

ئەوە زنجیر ژووری تاری تا پایی زیندان
هاودەنگمە و مۆسیقامە بۆ شەوی لێدان

ئەوە ئێستا پێچەوانە من لەجیاتی تۆ
لە قەفەسدام ئێشکچێتیم گرتۆتە ئەستۆ

بەڵێ دەردم زۆر گرانە، پەرۆشە گیانم
بۆ ئامانج و بۆ هیوایە، بەندی زیندانم

تا ئەو ڕۆژەی چوار ئێسکەکەم دەخرێتە ناو چاڵ
بۆ کوردستان دەسووتێم و دەبم بە زووخاڵ

Kurdish_Poetry

٣٣٦٤

 

✓ مەزڵووم

مەعشووقی منە غەزال دولبەرم
مەحبووبی خۆمە شێوەی سەروەرم

چاوم چاوەڕێی فەرمانی عەینە
دڵ پەشێواوی خەمی زوڵفەینە

باخی ئیرەمم خەت و خاڵی لەیل
کانی گەوهەرم کەلامی بەمەیل

هەتا مەیلت بوو عەشقت لە سەرما
بەبێ مەیلی تۆ دڵ شەوقی نەما

پیشەی فەرهادە و مەجنوونە کارم
وێڵ و ئاوارەی کەژ و کۆسارم

کتێبە کەشکۆڵ، قەڵەمە عەسام
دەروێشی ئەکەم تا "يوم القيام"

«مەزڵووم»ـی بێکەس بێبەهرەوئیقبال
پشتیوانت بێ یەکتای "ذوالجلال"

Kurdish_Poetry

٣٣٦٣

 

✓ نالی

عومرێکە بە میزانی ئەدەب توحفەفرۆشم
زۆرم وت و کەس تێی نەگەیی، ئێستە خەمۆشم

لەو گەردەن و عیقدە کە پڕە گەردەن و گۆشت
بەو پێیە کەنارم کە پڕە دامەن و کۆشم

وەک توڕڕەیی پێچیدەیی تۆ ساغ و شکستەم
وەک نەرگسی نادیدەیی تۆ خۆش و نەخۆشم

سەرخۆشی شەرابی دەمی تۆ بووم و ئەمێستاش
قوربان سەری تۆ خۆش کە نەماوە سەری خۆشم

شێخی و سەراپا دەڵەک و ڕێوی دەپۆشی
«نالی»ـم و بەڕووتی لە هەموو دیدە دەپۆشم

Kurdish_Poetry

٣٣٦٢

 

✓ هەژار

  • پێخۆرێ لە چێشتی مجێور

جارێک لە ڕمادییەی عێراقەوە کوردێکی کۆنەشووناس بۆی نووسیبووم: حەز دەکەم بزانم تەرزی نەخۆشینت چۆنە؟ لە وەرامدا گوتم: وەک نالیی شاعیرم کە فەرموویە:

وەک توڕڕەیی پێچیدەیی تۆ ساغ و شکستەم
وەک نەرگسی نادیدەیی تۆ خۆش و نەخۆشم

زیت و وریا هەڵدەسووڕێم؛ دەڵێن نەخۆشێکی لە مردنی ...

Kurdish_Poetry

٣٣٦١

 

✓ نالی

تەحریری خەیاڵ و خەو ئەگەر بێتە حیسابێ
دەروێش و گەدا شاھ و دەبێ شاھ گەدا بێ

وا چاکە خەیاڵ و خەوت ئەسراری هودا بێ
نەک بەحسی سوروور و عەلەم و بادی هەوا بێ

Kurdish_Poetry