٤١٨٠

 

✓ سوارە ئیلخانیزادە (1937 - 1976)

بیرەوەری دووی ڕێبەندان
دەمخاتە سەر بەستە و بەندان
ڕێبەندانی ڕێنوێنە
لە داگیرکەر سەرشێوێنە

هۆ هۆ شوانە! بە نەغمەی تەڕ و پاراوت
بە بلوێری لە خەم و دەردا سووتاوت
بارووژێنە گیانی خەوتووی گەزیزەی هەرد
بە سوارۆیێک بە حەیرانێک دامرکێنە بڵێسەی دەرد

شایی نەدار و هەژارە
ئەو جار هەژار خۆی سەردارە
مەڵبەند بەهاری تێ زاوە
قازی مەزن هەر وەک کاوە
هێزی کۆمەڵی لە پشتە
هەودای خاوی هیوا گشتە

شەوەی شەو لەشی گووشیبووین
ڕێبەندان ڕێگای تەنیبووین
گیانمان خارا بە دەرد و ئێش
ڕێی ئازادیمان گرتە پێش
پاش چەند ساڵ لە نوور دووریمان
هەڵ بوو چرای جمهووریمان

Kurdish_Poetry

٤١٧٩

 

✓ هێمن (1921 - 1986)

• ڕێبەندان:

زریانم هێنای بۆ کورد ئازادی
شەماڵم هێنای بۆ ئێوە شادی

مژی من هات و مژی هەژاری
ڕەواند یەکجاری لە کوردەواری

بەکەڕەسیسە و پڕووشە و سیخوار
ئاواتی کۆنی کوردم هێنا خوار

لە ڕۆژی مندا کورد بەڕووسووری
هەڵی بژاردووە ڕەئیس جەمهووری

جا ئەو جار باوی کوردی دێتەوە
ئاسوودە دەبێ، دەحەسێتەوە

• شاعیر:

گیانی شاعیرت دەکەم بە قوربان
وا هاتووی ئەوساڵ مانگی ڕێبەندان

دەک بەخێر هاتی قەدەمت پیرۆز
بەقوربانت بێ جێژنەکەی نەورۆز

ڕۆژی تۆ جێژنی گەورەی کوردانە
ناوت دەرمانی ژان و دەردانە

ئەوساڵ بەهارە بۆ ئێمە زستان
بمرێ دوژمنی کورد و کوردستان

Kurdish_Poetry

٤١٧٨

 

✓ هەژار (1921 - 1991)

• چوارێنەکانی خەییام (1048 - 1131)

چاومەستە! دە هەستە بێرە لام خونچەگوڵم
ماچم دەیە، بمدوێنە، مەشکێنە دڵم

لەم دەفری مەیەت کاسەیەکم بۆ تێ کە
تا نەبوە بە دەفر و کاسە و گۆزە گڵم

تا چند اسیر عقل هر روزه شویم
در دهر چه صد ساله چه یکروزه شویم

در ده تو بکاسه می از آن پیش که ما
در کارگه کوزه‌گران کوزه شویم

Kurdish_Poetry

٤١٧٧

 

✓ تاهیر بەگی جاف (1878 - 1918)

موقەددەر گەر نەبێ ئاخر لە میهری مەهڕوخانم چی
لە ناڵەناڵی نیوەی شەو لە ئاهی بەربەیانم چی

نیشانەی ئیفتیخاری من لە سینەم داخی هیجرانە
بڕۆ ئەی ناسحی موشفیق لە ڕوتبە و یا نیشانم چی

غەرەز وا بوو موقابیل کەم لەگەڵ گوڵ ڕەنگی ڕوخسارت
وەگەر نەیبێ قەدی سەروت لە سەیری گوڵستانم چی

من کە میحرابی ئەبرۆی تۆ مەقامی سوجدەگاهم بێ
ئیتر وەک زاهیدی خودبین لە مەوعیدی جینانم چی

شەوم وەک ڕۆژی ڕووناکە لە شوعلەی ڕوومەتی ئاڵت
بەڵێ یەکبارە با ون بێ، لە ماهی ئاسمانم چی

بە نەیڕەنگی فەلەک جانا لە دڵما دەرنەچوو میهرت
کە من یەکڕەنگ و یەکنەوعم لە تەبدیلی زەمانم چی

بە من قەت نادرێ تەفسیری ئایاتی سەری کوڵمت
گرانە «تاهیرا» بۆ من لە تەعریف و بەیانم چی

Kurdish_Poetry

٤١٧٦

 

✓ ئەخۆل (1911 - 1988)

وێڵ و سەرگەردانی دولبەر شێت و شەیدایی سەمەن
ماڵ و سەر قوربانی دولبەر گیان بە فیدایی سەمەن

گەر نەکەن باوەڕ بە دولبەر سوێند بەوی تریان ئەخۆم
سا بەحەققی ئایینەی سەر کوڵم و گۆنایی سەمەن

ڕەش بووە جەرگم بەوێنەی خاڵەکەی دولبەر تەواو
پێچ ئەخۆم وەک حەڵقەیی کاکۆڵی تاتایی سەمەن

کوشتمی دولبەر بە داخ و بۆ ئەوەی بژیێمەوە
یەک نەزەر بەسمە لە لوتفی وەک مەسیحایی سەمەن

پەرچەمی دولبەر ڕەشە بۆیە جیهان نیوەی شەوە
ڕۆژە وەختێکیش کە دەرکەوت ڕوویی زیبایی سەمەن

با لەتاو دولبەر زەلیل بێ دیدەکەم هەڵدێتەوە
گەر وەکوو تەرسا پەنا بەرمە کڵیسایی سەمەن

جەژنە وا دولبەر سبەینێ ئەمکەنە قوربانی تۆ
گەر خودا نەمخاتە بەر نووری تەجەللایی سەمەن

بولبولی دڵ چۆن تەوانای شیوەنی دوو گوڵ ئەکا
گاهێ گاهێ شینی دولبەر گاهـ واوەیلایی سەمەن

وا بە سەوداوە ئەناڵم چەرخی گەردوون ڕەحمەتێ
یا ویسال و ماچی دولبەر یا شەکیبایی سەمەن

Kurdish_Poetry

٤١٧٥

 

✓ ئەحمەد موختار جاف (1896 - 1935)

لە سایەی ماچی لێوت مەیلی عەنناب و شەکەر ناکەم
کە ڕووی تۆ دەرکەوێ قەت ڕوو لە ڕووی شەمس و قەمەر ناکەم

ئەگەر بێت و گەدایی کۆیی دڵدارم بەقیسمەت بێ
بە دڵ بادی شەهنشاهی و سوپاهـ و کەڕڕوفەڕ ناکەم

خوا بیکا ئەگەر ڕۆژێ قەدەم بێنێتە سەر چاوم
تەنەززول بۆ جەواهیرسورمە و کوحلولبەسەر ناکەم

بە تیغی ئەبرووانی خۆی ئیشارەی کرد کە بۆ قەتڵم
لەبەر ئەو موژدە ئەسڵەن مەیلی قەڵغان و سوپەر ناکەم

قەلەندەرمەشرەبی و دێوانەیی خۆشە لە دنیادا
بە فەقری خۆم ڕەزام ئەسڵەن خەیاڵی زیو و زەڕ ناکەم

نزیکی پیاوی ئەحمەق باعیسی فەوتانی ئینسانە
هەتا عومرم ببێ قەت من ڕەفیقی پیاوی کەر ناکەم

کە من مائیل بە خێرم خیلقەتەن «ئەحمەد» بەخۆڕایی
وەکوو ئینسانی جاهیل مەیلی فیتنە و شۆڕ و شەڕ ناکەم

Kurdish_Poetry

٤١٧٤

 

✓ نالی (1800 - 1877)

هەر چەندە کە عومری خزر و جامی جەمت بوو
چونکە ئەمەلت زۆرە، چ عومرێکی کەمت بوو

ئەی جامیعی دونیا و قیامەت بە خەیاڵات
ئەو ڕۆژە کە مردی، نە ئەوت بوو و نە ئەمت بوو

بێزارە لە تۆ ئێستە، هەماغۆشی عەدووتە
دونیا، کە دوێنێ حەرەمی موحتەرمت بوو

دوێنێ چ بوو دەتدا بە زوبان لافی کەرامەت
ئەمڕۆ نەدەمت بوو، نە دەمت بوو، نە دەمت بوو

عومرت نەفەسێکی کە هەموو عالەمی دێنا
بمرە لە غەمیدا کە هەموو سەرفی غەمت بوو

وەک شەڵتەپەین گەهـ پڕ و گەهـ خاڵییە بەتنت
سەوم و ئەمەلت باعیسی نەفس و شکەمت بوو

«نالی» چییە وا میسلی جوعەل غەرقی شیاکەی
خۆ تۆ بە حیسابی وەکوو پەروانە شەمت بوو

Kurdish_Poetry

٤١٧٣

 

✓ بێخود (1879 - 1955)

گەر هودهودەکەی بادی سەبا بێ لە سەباتان
گەر تەختی سولەیمانییە ئەیخاتە هەواتان

دوێنێ نەفەسم بوو بە عەتارخانەیی چینی
هێنای کە سەبا نامەیی موشکینی وەفاتان

لەم گوڵشەنە گەر حاڵی دڵ و ڕۆحم ئەپرسن
ئەی مورغی زمانم شەو و ڕۆژ نەغمەسوراتان

دڵ ڕۆییوە، بیستوومە ئەڵێن وا لە مەدینە
ڕۆح ماوە کە بیکەم بە فیداتان بەفیداتان

چاوم کە لەلام گۆزەیە، ئەشکم بەمەسەل ئاو
خۆیشم کە لەلای ئێوەم ئەوا بووم بە سەقاتان

سەد شوکری خودا چاکەوە بوو خەستەکەی ئێمەیش
ئەی دافیعی تیفووسی دەروون تۆزێ دۆعاتان

«بێخود» کە هەتیوی دەری ئەولادی ڕەسوولە
نازدارە، فەرامۆشی مەکەن تۆ بی خوداتان

Kurdish_Poetry

٤١٧٢

 

✓ سوارە ئیلخانیزادە (1937 - 1976)

دە با بڕۆین
بەرەو بەهار
ڕوو لە هەتاو
دە هەستە باڵ بگرینەوە
فەسڵی لەڕاونانی شەوە
سەرما ڕۆیی، زمسان نەما
کاتی بەهار
بەفر و سەهۆڵی ئەتوێنێ
پێ ئەکەنێ خۆ ئەنوێنێ
تاوێ لە باوەشتا لەشم
سەرمای لە لەش پاک دەرئەچێ
ئەوسا لەسەر جووتەشەمامەی باخەڵت
بۆنی بەهاران بۆن ئەکەم
مەرجە لەژێر
کەپری قژ و سێبەری ئەگریجەکەتا بگرم وچان
دڵدارەکەم، یا چاو لە تۆ نەترووکێنم
ئەوسا وەرە ئەوسا وەرە

Kurdish_Poetry

٤١٧١

 

✓ سوارە ئیلخانیزادە (1937 - 1976)

سەلام لە گوێگری بەڕێزی بەرنامەی تاپۆ.
کاک حەسەنی سوهرابی کە ناوی هونەریی خۆیی ناوە «سەبا» نامەیەکی بۆ نووسیوین و قوتابیی دەبیرستانێکی بۆکانە و پارچەشیعرێکی بۆ ناردووین:

شەهیدی تیر و پەیکانی، عەزیز و چاوکەژاڵێکم
بە ساتێ دای بەدەم بادا، بەوەڵڵا ڕەنجی ساڵێکم

هەموو ئەقوام و ئەغیارم، ئەکەن مەنعم بە سەوداییت
بەڵام بێحاسڵە پەندم، عەجەب وێرانەماڵێکم

لەتاوی دەبدەبەی عیشقی، بەدایم مەست و سەرخۆشم
خەریکی ڕەسم و نەققاشی، برۆچەنگ و هیلالێکم

لە تیپی پەرچەم و زولفی، شکاوە عەسگەری ئەقڵم
ئەگەر سوڵتانی ڕۆمیش بم، ئەسیری ڕشتەتاڵێکم

چ لاوێ نوکتەزانم من، ئەڵێی پیرێکی سەدساڵەم
لە ڕەمزی مەدرەسەی عیشقا بەعەینەن وەک مناڵێکم

وەکوو مەجنوونەکەی شەیدا ڕەئیسی عاشقان وێڵم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   ئەپرسن گەر هەواڵێکم

لە دەرسی مەدرەسەی مەجنوون، چ شاگردێکی مومتازم
خەریکی جەمع و تەفریقی جەبین و وردەخاڵێکم

عەبەس بوو بۆ ڕەقیبانم، هەموو تەهدید و تەحبیبم
لە مەیدانی وەفا، ناڕۆم بە چەپڵە و قرمەقاڵێکم

ئەوا خەڵکان هەموو مەستی شەڕابی گیانی گیانانن
بڵێم چی کاری لەش وایە، فیدایی قەدد و شاڵێکم

«سەبا» ـش وا کەوتە بەر تەعنەی ڕەقیبان و حەسوودانی
درێغ ئەی هاتفی بەختم، خودا نەیدا مەجالێکم

Kurdish_Poetry